Mijn kwetsbaarheid is bespreekbaar

Promotor: Marc Hellinckx

Deze award richt zich specifiek op projecten die gericht zijn op bespreekbaarheid van psychische problemen waarmee het stigma en taboe doorbroken worden.

Winnaar

Project MIS-verstand

Beschut Wonen Brugge

MIS-verstand heeft als doelstelling krachten en talenten van mensen met een psychische kwetsbaarheid in de verf te zetten. Via tal van activiteiten willen we een positief verhaal brengen, en dat op ‘gewone’ locaties middenin de stad. MIS-verstand beoogt bijgevolg maatschappelijke destigmatisering, taboedoorbreking en het bespreekbaar maken van psychische kwetsbaarheid.

Lees meer

MIS-verstand is een samenwerkingsinitiatief, opgestart vanuit Beschut Wonen Brugge en PZ Onzelievevrouw. Naast actieve doelgroepparticipatie van cliënten en ervaringsdeskundigen, streven we naar een intense samenwerking met tal van partners, al dan niet gelieerd aan de GGZ (onderwijs, cultuur, algemene gezondheidszorg, jongerenwelzijn, …). Doorheen het jaar en in het bijzonder tijdens de tiendaagse van de Geestelijke Gezondheid zet het project MIS-verstand zich in om een positief verhaal naar buiten te brengen, een verhaal van ‘samen geestig gezond’ (onze baseline), van positieve beeldvorming en veerkracht. Aan de hand van een goed gevuld programma treden we onder andere naar buiten met artistieke talenten, muzikale kwaliteiten en ervaringsdeskundigheid. Alle activiteiten vinden plaats op gewone locaties, plaatsen die verbinding maken en het wij-zij-denken overstijgen.

Een greep uit het programma van de voorbije jaren: een flasmob op de Markt en in het station van Brugge, outsider kunst op verschillende reguliere locaties, thematische wandelingen onder leiding van ervaringsdeskundigen, optreden van de Milky Way Monkeys (een muziekgroep bestaande uit cliënten, ervaringsdeskundigen en hulpverleners), … Vorig jaar werd in samenwerking met Warme Stad Brugge een Awarenessday georganiseerd, met extra focus op geestelijke gezondheid bij jongeren.

MIS-verstand is ondertussen aan zijn vierde editie toe en zette anno 2018 in op het ruim bespreekbaar maken van psychische problemen. We bouwden ‘de Brugsche Picknicktafel’ middenin de Brugse binnenstad! Als forum werd ingespeeld op ‘De Triënnale’, een kunstparcours met wereldfaam dat op heel wat bezoekers en media-aandacht kon rekenen. In nauwe samenwerking met de organisatoren van de Triënnale staken cliënten/ervaringsdeskundigen, begeleid vanuit verschillende voorzieningen, samen de handen uit de mouwen en bouwden eigenhandig een dertig meter lange, gastvrije tafel met als motto: ‘MIS-verstand nodigt uit! Een plek waar ontmoeten delen wordt’. Deze pop-up ontmoetingsplek was voor iedereen toegankelijk: verenigingen, GGZ-instanties, jeugdbewegingen, … maar ook de toevallige passant, de nieuwsgierige Bruggeling of bezoekers van het Triënnale-parcours, konden aanschuiven voor een eenvoudige picknick of een goed gesprek. Om psychische kwetsbaarheid bespreekbaar te maken voorzag MIS-verstand tal van pancartes . Daarnaast spande de organisatie van de Triënnale zich vanuit een constructief samenwerkingsverband maximaal in om het bestaan van deze gastvrije tafel te promoten. Zo werden we opgenomen in de ‘Inspired by Triënnale’-brochure, kreeg ons openingsevenement ruime media-aandacht en werden we gepromoot op sociale media. Op die manier werd een zeer groot publiek bereikt, verdergaand dan cliënten, sympathisanten of professionelen die reeds voeling hebben met geestelijke gezondheid.

De specifieke locatie van de Brugsche picknicktafel zorgde ervoor dat psychische kwetsbaarheid ook bespreekbaar werd gemaakt bij heel wat jongeren. Langs het Triënnale-parcours vonden we een scholengemeenschap bereid om hun speelplaats gedurende de zomermaanden open te stellen voor het grote publiek. Het sterke geloof van de directie in de vormende waarde van ons project, zorgde ervoor dat we onze gastvrije tafel op deze locatie konden construeren. Het werd een boeiende wisselwerking tussen onderwijs en geestelijke gezondheidszorg. Zowel leerlingen, leerkrachten als ouders werden uitvoerig geïnformeerd over de missie en de werking van het project MIS-verstand. Op die manier zetten we opnieuw een flinke stap verder richting taboe-doorbreking in de Brugse regio.

Wat is het verwachte effect van dit project?

MIS-verstand zet in op destigmatisering en wil zo gedragsverandering in de samenleving bewerkstelligen. De maatschappelijke impact is echter moeilijk te meten. De explosieve groei van ons project wordt dan ook als belangrijkste effect gezien. MIS-verstand is eerder kleinschalig opgestart met een beperkt aantal activiteiten zonder veel mediabelangstelling. De betrokken partners waren hoofdzakelijk partners met een sterke affiniteit voor de doelgroep. Op vandaag kent het project een sterk kernteam met ervaringsdeskundigen en worden (ambitieuze) activiteiten verspreid over het ganse jaar. Persbelangstelling en sociale media zorgen voor de nodige ruchtbaarheid. Het partnerschip werd aanzienlijk verruimd met partners uit het reguliere circuit.

Welke partners (organisaties of andere relevante actoren) zijn betrokken in dit project?

Project MIS-verstand is een samenwerkingsinitiatief vanuit de geestelijke gezondheidszorg, waarbij vzw Beschut Wonen Brugge en het PZ Onzelievevrouw een trekkende alsook coördinerende rol op zich nemen. Volgende partners engageerden zich actief als partner van het project MIS-verstand:
– Activiteitencentrum De Gempersteeg
– Ontmoetingscentrum De Klaver – 4Veld
– Arbeidszorg De Klus Beernem
– PC Sint-Amandus
– Ontmoetingshuis De ONT-moeting
– Revalidatiecentrum Inghelburgh
– Inloophuis ‘t Sas
– Kunstatelier Ardéfoo
– Sociaal restaurant Pas Partout
– Vzw Speling (inclusie theatergezelschap)
– Artotheek De Kade
– Raad van Bestuur, directie en leerkrachten van vzw Sint-Leo Hemelsdaele
– ZoWe verpleegkunde campus Brugge
– CM Brugge
– Gezondheidsbib CM Brugge
– Lokaal Gezondheidsoverleg Brugge-Oostende Vzw
– JAC Brugge
– CLB Brugge
– Hoofdbibliotheek Biekorf Brugge en Bib Beernem
– Buurtwerking Sanderkwartier
– Brugs Foodlab
– Soc kruidenier De KABA
– Ontmoetings-en welzijnscentrum Hof van Watervliet
– Vormingplus regio Brugge
– De ijshoeve, Damme
– Drukkerij Vande Broele Production
– Vzw Oranje
– Wallenius Wilhelmsen Logistics
– Werkgroep/organisatie/coördinatie Warme Stad Brugge
– Werkgroep/organisatie/coördinatie Triënnale 2018
– Werkgroep ‘Vierkant tegen eenzaamheid’
– Eventmanagement Plantentuin Meise
– Burgemeester en schepencollege Stad Brugge

Daarnaast konden we rekenen op heel wat occasionele partners zoals de directie van het station van Brugge, de Brugse horeca, kringwinkels, enz. Via de website van de stad Brugge werd de Brugsche picknicktafel sterk gepromoot en kon een oproep gelanceerd worden naar eventuele vrijwilligers. Via deze weg meldden zich een aantal particulieren aan, die bereid waren om te helpen met de opbouw van de tafel.

Hoe wordt de expertise en de ervaringsdeskundigheid van de patiënten benut in dit project?

MIS-verstand beoogt maximale participatie van cliënten en ervaringsdeskundigen. Het kernteam van het project heeft een ervaringsdeskundige die onder een wettelijk statuut participeert en in alle uitvoeringsfasen betrokken wordt, als evenwaardige collega met dito medezeggenschap en beslissingsrecht. We hanteren de doelstelling cliënten niet louter in een uitvoerende rol te positioneren, maar stimuleren en ondersteunen eveneens in het mee ‘denken’ en mee ‘creëren’. Een voorbeeld hiervan is het ontwikkelen van ons MIS-verstand logo, als zijnde ons visitekaartje en een significante impressie naar de buitenwereld toe. Dit kreeg vorm en werd onderbouwd vanuit een creativiteitstechniek en thema-associatie door gebruikers van de GGZ.

Lessons learned

Denk ambitieus, brainstorm out of the box, durf te ‘gluren bij de buren’, denk breed om uiteindelijk te landen bij een haalbaar en realistisch plan. Een gemeenschappelijke visie en ambitie binnen het (kern)team is van kapitaal belang om het beoogde doel te realiseren. Verlaat je eiland, durf te vragen: voor de picknicktafel werden we ondersteund door de wereldrecordhouder ‘langste picknicktafel’ (Meise). Ook de organisatie van de Triënnale was ons project (buiten onze verwachting) ontzettend goed gezind. Een goede voorbereiding en een gefundeerde aanpak zorgt voor een professionele en geloofwaardige indruk. Belangrijk bij de zoektocht naar nieuwe partners.

Kernboodschap voor anderen:

Vanuit de geestelijke gezondheidszorg kan een positief verhaal naar buiten gebracht worden. Het in de verf zetten van krachten en talenten brengt verschillende werelden samen, brengt mensen samen met allerlei achtergronden en standpunten. Kernboodschap is een ruime focus aan te nemen, de maatschappij in zijn geheel proberen aan te spreken en niet enkel te opteren voor evidente, voor de hand liggende (GGZ-)partners om een project op poten te zetten. We geloven erin dat deze ruime focus toenemende aandacht en alertheid vestigt op psychische kwetsbaarheid. Psychische kwetsbaarheid is immers geen marginaal gegeven, niemand is hiervoor gevrijwaard. We streven dan ook naar het meebouwen aan een ‘open mind’, een correcte visie op GGZ, en dit vanuit een breed perspectief, met aandacht voor politiek, cultuur, onderwijs, … als significante actoren binnen deze boeiende queeste.